„te rzeczy oddzielnie, choć od dzieciństwa pijał wino i kupował je od kupcówżeglarzy. Ale teraz zetknął się oko w oko z potentatem, ujrzał, co się naprawdę opłaca uprawiać i co należy robić z tymi produktami.
Nie było to wcale oczywiste. Od III tysiąclecia p.n.e. postępuje naprzód integracja Lewantu. W II tysiącleciu — wraz z rozkwitem cywilizacji Krety i wyruszeniem na morskie szlaki Kreteńczylców i Fenicjan — integracja wschodniej części Śródziemnomorza stała się bardzo intensywna. Nie przerwała jej katastrofa Krety około 1400 lat p.n.e. Po prostu zniknął jeden z partnerów, na jego miejsce rychło pojawił się inny Mykeny. Ale gdy nadszedł wiek XII p.n.e., nastąpił krach, a po nim blisko pięć mrocznych wieków. Upada państwo Hetytów w Azji Mniejszej, upadają Mykeny. Lewant jako jednolita strefa kulturowa, wymieniająca towary, idee. ludzi — przestaje istnieć. Ustaje wymiana handlowa na tym obszarze. Mezopotamia wstrząsana jest wewnętrznymi konfliktami. Również Egipt, dwukrotnie atakowany przez ..ludy morskie", zamknięty w kręgu wewnętrznych konfliktów, przestaje być partnerem dla zewnętrznego świata. Przyczyny tego upadku stanowią osobne zagadnienie, pomińmy je. Iliada i Odyseja powstały w VIII, może IX wieku p.n.e., gdy to, co dziś nazywamy podażą i popytem, w obrębie Lewantu dopiero mozolnie się restytuowało. Za czasów Homera stopniowo odnawiał się panśródziemnomorskj system handlowy, w którym naczelne miejsce zajmowały .wino, zboże i oliwa. Wraz z rozwojem handlu przybywało plantacji, takich jak Alkinoosa ale też odwrotnie, w miarę przybywania takich plantacji — rozwijał się handel.“(11)